Varis Meslek Hastalığı mıdır?

Varis, toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan, toplumda en sık görülen damar hastalıklarından biridir. Çoğunlukla bacaklarda belirgin damarlar, şişlik, ağrı, gece krampları ve yorgunluk hissi ile kendini gösterir. Varis sadece estetik bir sorun değil; ilerleyen dönemlerde ciltte renk değişikliği, egzama, hatta açık yaralara (venöz ülser) yol açabilecek ciddi bir sağlık problemidir.

Varis oluşumunda genetik faktörler önemli olsa da, mesleki koşulların da hastalığın gelişiminde büyük rol oynadığı bilinmektedir. Bu nedenle sıkça sorulan sorulardan biri şudur:

“Varis meslek hastalığı mıdır?”

Varisin Gelişiminde Mesleğin Rolü=

Toplardamarlardaki kapakçıkların bozulması sonucu kan kalbe doğru taşınamaz ve geriye kaçış olur. Bu durum, damarlarda basınç artışına ve varislerin oluşmasına neden olur.

Bazı mesleklerde uzun süre ayakta kalmak, hareketsiz oturmak ya da tekrarlayan pozisyonlarda çalışmak bacak damarlarındaki basıncı artırarak varis gelişimini kolaylaştırır.

Varis Riskini Artıran Meslek Grupları

Uzun süre ayakta çalışanlar: Öğretmenler, hemşireler, doktorlar (özellikle cerrahlar), kuaförler, garsonlar, güvenlik görevlileri.

Uzun süre oturanlar: Ofis çalışanları, şoförler, bilgisayar başında çalışan masa başı meslekler.

Sabit pozisyonda çalışanlar: Fabrika işçileri, montaj hattı çalışanları.

Bu mesleklerde çalışanlarda, toplum ortalamasına göre varis görülme oranı çok daha yüksektir.

Varis Gerçekten Meslek Hastalığı Sayılır mı?

Meslek hastalığı, bir çalışanın işini yaparken maruz kaldığı koşullar nedeniyle ortaya çıkan hastalık olarak tanımlanır.

Varis ise tek başına meslek hastalığı sayılmaz çünkü: Genetik yatkınlık, yaş, cinsiyet, obezite, gebelik gibi faktörler de etkilidir.

Her aynı işi yapan kişide varis oluşmaz; kişisel farklılıklar vardır.

Ancak şunu vurgulamak gerekir:
Bazı mesleklerde varis oluşma riski çok yüksektir ve mesleki faktörler hastalığın tetiklenmesinde başrol oynar.

Örneğin, Almanya ve İngiltere gibi bazı ülkelerde, özellikle uzun süre ayakta çalışmak zorunda olan işçilerde gelişen ileri evre varis tabloları, “meslekle ilişkili hastalık” kapsamında değerlendirilebilmektedir.

Türkiye’de ise varis, resmi olarak her meslekte “meslek hastalığı” kabul edilmemekle birlikte, işyeri hekimleri tarafından işle ilişkili sağlık sorunu olarak kayda geçebilir.

Mesleki Faktörlere Bağlı Varisten Korunma Yolları=

-Varis riskini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, bazı önlemler alınarak hastalığın gelişmesi veya ilerlemesi büyük ölçüde engellenebilir.

Çalışma Sırasında

-Ayakta çalışanlar için: Zaman zaman oturup bacakları dinlendirmek

-Oturarak çalışanlar için: Saat başı kısa yürüyüşler yapmak, masa altında ayakları hareket ettirmek

-Uzun süre sabit kalmaktan kaçınmak

-Çalışma ortamında rahat ayakkabı giymek

Günlük Hayatta, Düzenli yürüyüş ve egzersiz yapmak, Yüzme, bisiklet gibi dolaşımı artıran sporlarla uğraşmak, Fazla kilolardan kurtulmak, Bol su içmek, tuz tüketimini azaltmak, Gerekli durumlarda doktor önerisiyle varis çorabı kullanmak

Varis ve İş Sağlığı

Meslekle ilişkili varis, yalnızca kişinin yaşam kalitesini düşürmekle kalmaz; aynı zamanda iş gücü kaybına ve üretkenliğin azalmasına da yol açar. Bu nedenle işverenlerin ve çalışanların bu konuda bilinçli olması önemlidir.

İşverenlerin çalışanlarına düzenli mola hakkı tanıması,

İşyerlerinde ergonomik düzenlemelerin yapılması,

Riskli meslek gruplarında çalışanların periyodik sağlık muayenelerinden geçirilmesi, hem çalışan sağlığı hem de iş verimliliği açısından büyük önem taşır.

Varis, resmi olarak her zaman bir meslek hastalığı kabul edilmese de, özellikle uzun süre ayakta kalmayı ya da hareketsiz oturmayı gerektiren mesleklerde çalışanlar için ciddi bir mesleki risk faktörüdür.

Bu nedenle şu soruya net cevap verebiliriz: Varis doğrudan meslek hastalığı değildir, ancak birçok meslek varis için önemli bir tetikleyicidir.

Erken dönemde fark edilip önlem alınırsa, hem yaşam kalitesi korunur hem de ilerleyen dönemlerde ciddi damar sorunlarının önüne geçilir.

Varis Meslek Hastalığı mıdır yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için Prof Dr Zehra BAYRAMOĞLU ile iletişime geçebilirsiniz.